Bezpieczeństwo dla Seniora - wiedza na temat praktyk i potrzebnych zmian w legislacji.

Artykuł na portalu wiadomosci.radiozet.pl, analizując przypadki takie jak głośna sprawa dotycząca Karola Nawrockiego, zwraca uwagę na poważny problem umów dożywocia, w wyniku których seniorzy często tracą swoje mieszkania, nie będąc w pełni świadomymi konsekwencji prawnych. Tekst podkreśla, że osoby starsze, decydując się na przekazanie nieruchomości w zamian za opiekę, nierzadko nie rozumieją, iż z chwilą podpisania aktu notarialnego przestają być właścicielami lokalu. Artykuł sygnalizuje pilną potrzebę przyjrzenia się regulacjom prawnym dotyczącym umów dożywocia. Podkreślana jest potrzeba zapewnienia seniorom pełnej informacji o skutkach takich umów oraz ewentualnego wprowadzenia dodatkowych zabezpieczeń prawnych, które gwarantowałyby faktyczną realizację świadczeń opiekuńczych i chroniłyby ich interesy majątkowe w sytuacji, gdy druga strona umowy nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań.

Tygodnik „Polityka” (nr 14/2025) opublikował tekst Violetty Krasnowskiej pt. „Diabeł i raj Katarzyny Gärtner” opisujący przykrą rodzinną historię znanej polskiej kompozytorki i producentki muzycznej - Katarzyny Gärtner. 83-letnia Gärtner znana z przebojów takich jak „Małgośka” czy „Wielka woda”, obecnie zmaga się z problemami życiowymi, tułając się po domach przyjaciół i próbując odzyskać swój własny dom, który po śmierci męża przepisała na kuzyna w zamian za dożywotnie utrzymanie. Jak się szybko okazało, kuzyn nie planował wywiązywać się z obietnic, a kobieta – pozbawiona środków do życia – została zmuszona do wyprowadzki.

Jak donosi program „Uwaga!” TVN, w Łodzi kilkadziesiąt osób, głównie seniorów, padło ofiarą zorganizowanej grupy przestępczej, która pod pozorem udzielania pożyczek wyłudzała od nich mieszkania. Ofiary, często zmagające się z problemami zdrowotnymi i finansowymi, były nakłaniane do podpisywania umów, które w rzeczywistości prowadziły do utraty ich nieruchomości. Mimo że od zatrzymań minęło już pięć lat, sprawy wciąż nie trafiły do sądu, a wielu poszkodowanych zmarło, nie doczekawszy się sprawiedliwości. Jedną z ofiar jest Cezary Wieczorek, który razem z ciotką, emerytowaną nauczycielką, zabarykadował się w mieszkaniu w obawie przed eksmisją. Sprawa ta uwidacznia dramatyczną sytuację seniorów, którzy zostali pozbawieni dachu nad głową przez bezwzględnych oszustów.

Jak donosi „Kurier Szczeciński”, szczeciński notariusz Cezary P. został ukarany rocznym zakazem wykonywania zawodu za sporządzenie aktu notarialnego dotyczącego nieruchomości, mimo świadomości istnienia zakazu jej zbywania w księdze wieczystej. Wyrok ten wydał sąd w Łodzi, a decyzję podtrzymał minister sprawiedliwości. Sprawa Cezarego P. jest częścią szerszego śledztwa dotyczącego grupy notariuszy i oszustów, którzy wykorzystywali trudną sytuację życiową osób starszych, często z problemami alkoholowymi lub zalegających z czynszem. Oferując pomoc w zamianie mieszkań, nakłaniali ich do podpisywania umów, które w rzeczywistości prowadziły do utraty nieruchomości. Notariusze, tacy jak Cezary P., często nie odczytywali aktów notarialnych i nie informowali klientów o rzeczywistych skutkach podpisywanych dokumentów. W rezultacie wielu seniorów straciło swoje mieszkania i oszczędności życia. Sprawa ta uwidacznia potrzebę większej kontroli nad działaniami notariuszy i ochrony osób starszych przed wyłudzeniami.

Jak donosi TVN Warszawa, warszawska prokuratura postawiła zarzuty księdzu Józefowi M. w sprawie dotyczącej wyłudzeń nieruchomości od osób starszych. Według śledczych, w marcu 2015 roku duchowny, działając wspólnie z innym podejrzanym, nakłonił seniorkę do sprzedaży mieszkania, wykorzystując jej niezdolność do pełnego zrozumienia sytuacji. Mechanizm działania grupy polegał na zawieraniu z pokrzywdzonymi umów pożyczek zabezpieczonych hipotecznie, a następnie przejmowaniu ich nieruchomości. W proceder zaangażowani byli także notariusze, którzy poświadczali nieprawdziwe informacje w aktach notarialnych. Ksiądz Józef M. sam również padł ofiarą oszustwa – został namówiony do sprzedaży swojej nieruchomości, wierząc, że podpisuje jedynie umowę przedwstępną. Śledztwo prowadzone przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego obejmuje kilkadziesiąt zarzutów wobec różnych osób zaangażowanych w ten przestępczy proceder.

W Polsce każdego roku zawieranych jest około 18 tysięcy umów o dożywocie.
Aż 99% z nich to umowy podpisywane pomiędzy osobami prywatnymi – bez nadzoru, zabezpieczeń ani formalnych wymogów wobec świadczeniodawcy. Choć rynek ten rozwija się dynamicznie, jego zdecydowana większość wciąż pozostaje poza zakresem kompleksowych regulacji, co naraża tysiące seniorów na poważne ryzyko nadużyć i oszustw. Już ponad dekadę temu Ministerstwo Gospodarki przygotowało projekt Ustawy o Dożywotnim Świadczeniu Pieniężnym – dokument, który dziś mógłby posłużyć jako fundament do wznowienia prac legislacyjnych i stworzenia nowoczesnych, skutecznych przepisów chroniących osoby starsze. Poniżej przedstawiamy kluczowe argumenty i postulaty zmian.